Evaluatie tweede jaar in mei 2016

We hadden de afspraak om met ons bouwteam in mei 2016 opnieuw de energie- en comfortprestaties van ons huis te evalueren, waarbij zowel de energie- en comfortprestatie van het huis als het functioneren van de installatie(s) aan de orde zouden komen.

Energieprestatie

De opbrengst van de zonnepanelen is behoorlijk in lijn met de prognoses.
Het huishoudelijk energieverbruik (inclusief douchen) is minder dan de prognose, het energieverbruik voor verwarming is duidelijk meer dan vooraf berekend. De plaatsing van een (extra) infra-rood radiator versterkt dit effect. Vooralsnog verwachten we dat we ook in 2016 nog steeds een positief energie-saldo zullen hebben: meer energie opgewekt dan verbruikt, maar het saldo is naar verwachting lager dan in 2015.
Bij de bovenstaande constatering past de aantekening dat de twee afgelopen winters beide zacht waren. We zijn dus wel benieuwd naar de energieprestatie in een jaar dat we een echt strenge winter hebben.

Comfortprestatie

Met de plaatsing van de infra-rood radiator is het comfort in de keuken flink verbeterd, en ook de temperatuur op de eerste verdieping is in orde.
De systematische meting van de temperatuur in de verschillende ruimtes heeft geen andere inzichten opgeleverd dan de bevestiging dat de temperatuur in het atelier (inderdaad) achterblijft. In de keuken werd ook de CO2 gemeten, een daarbij viel op dat het CO2-niveau incidenteel veel te hoog was, met name op momenten dat we gasten te eten hadden.
Meer in het algemeen concluderen we dat het idee om dit huis te verwarmen met één na-verwarmer van de ventilatielucht uit het  wtw-ventilatiesysteem (plus een kickspace voor echt koude dagen) in de huidige configuratie niet werkt zoals bedoeld. De regelmogelijkheden zijn in elk geval (te) beperkt en de ervaring is dat het schakelen op de temperatuur van de retourlucht niet zo werkt als dat je zou verwachten. Het instellen van een gewenste ruimtetemperatuur was in feite onmogelijk omdat we nauwelijks enig verband konden ontdekken tussen de stand van de instelknop het de temperatuur van de retourlucht waarbij de naverwarmer aan ging. Daarnaast verhoogt het bijverwarmen van de keuken met een radiator de temperatuur van de retourlucht waardoor het lijkt alsof de warmtebehoefte in de woonvertrekken afneemt, terwijl dat helemaal niet het geval is. Tenslotte kan de warmte niet effectief gestuurd worden naar de ruimtes waar die het meeste nodig is.
Een van onze adviseurs suggereert (na overleg met Zehnder) dat een 2-zone systeem voor ons huis (achteraf) beter zou zijn (geweest): twee naverwarmers, waarvan een voor de begane grond en een voor de eerste verdieping, beide aangestuurd door een ruimtethermostaat. Wat de fysieke en financiële implicaties zouden zijn van een aanpassing in deze richting is echter volstrekt onduidelijk. Wat zou helpen is een integraal model (tekening/ontwerp) van de installatie aan de hand waarmee je helder in beeld krijgt wat het effect (in alle delen van het huis) is van welke ingreep, voordat zo’n maatregel daadwerkelijk wordt getroffen.
Er was op dit moment geen helder beeld wat de volgende stap moest zijn om het comfort in het hele huis op het niveau te krijgen zoals is besproken voorafgaand aan de verbouwing. Ook was er geen helder beeld van de impact op het energieverbruik.

Monitoring en regeling

Combinatie van elektrisch verwarmen en een elektrisch doorstroomapparaat  voor douchewater lijkt binnen de capaciteit van onze elektrische installatie te vragen om een vorm van ‘energiemanagement’. Dit om overbelasting  (en het uitvallen van de warmwatervoorziening) te voorkomen door in voorkomende gevallen te regelen dat warm douchewater prioriteit krijgt ten opzichte van de verwarming.

Warmwatervoorziening

Het meest urgente probleem leek op dat moment de warmwatervoorziening voor de douche. De elektricien heeft een voorstel gedaan voor een eenvoudige regeling. En via-via toonde het bedrijf Maxem (dat zich o.a. bezig houdt met ‘energiemanagement’ ten behoeve van het opladen van elektrische auto’s met een ‘normale’ huisinstallatie) interesse voor onze casus. In een gesprek met dit bedrijf kwamen we tot het inzicht dat een boilersysteem niet de piekbelasting van de elektrische installatie zou opleveren die een elektrisch doorstroomapparaat geeft. Een zonnestroomboiler zou dan een goede optie zijn omdat je dan ook meer van de zelf opgewekte zonne-energie ook zelf gebruikt. Zo’n boiler werkt dan als een soort energiebuffer. Maar onze casus was voor Maxem alleen interessant als er een groter project zou zijn waar een vergelijkbaar energiemanagementsysteem zou kunnen worden toegepast. En zo’n groter proefproject hebben wij niet in de aanbieding. Verder is nu in onze woning de beschikbare ruimte voor een boiler zeer beperkt: de vraag is of we ergens zo’n boiler ingepast krijgen.

Ook aan het voorstel van de elektricien bleken haken en ogen te zitten: zou je de radiator in de keuken afschakelen tijdens het douchen, dan schakel je in feite de groep uit waar de keuken op zit en heb je ook geen licht meer in de keuken. En de monteur had ernstige twijfels bij de analyse: als de hele elektrische installatie overbelast is, zou niet één groep moeten uitvallen, maar de hoofdzekering. Kortom: er gebeurde niets. En vreemd genoeg bleek het probleem van de uitvallende warmwatervoorziening zich ook niet meer voor te doen. Waarschijnlijk was achteraf het verhogen van de netspanning door Enexis toch afdoende. Rest slechts de conclusie dat we anderen in vergelijkbare gevallen geen doorstroomapparaat zouden adviseren, maar een zonnestroomboiler: zo vermijd je piekbelastingen en buffer je zelf opgewekte energie.

Verbetering comfort

Helaas bleef een effectieve aanpak van het comfortprobleem vóór de winter 2016/2017 uit. Eind januari 2017 hield de naverwarmer er vrijwel helemaal mee op. Steeds vaker weigerde het apparaat aan te schakelen als de lage temperatuur van de retourlucht een warmtevraag zou moeten genereren. Soms hielp het om de elektriciteit even helemaal uit te schakelen en weer aan te zetten, maar ook die truc hielp steeds minder. Het gevolg was dat we een aantal vertrekken in februari en maart niet meer warm kregen. Ons energieverbruik was daardoor ook heel laag, maar in dit geval hadden we liever wat meer verbruikt.

Overleg met de deskundigen in ons bouwteam leerde dat ons type naverwarmer (een EOKO Duct van het Tjechische bedrijf 2VV) ook elders niet naar behoren presteerde. Nadere analyse had daar uitgewezen dat dit type naverwarmers is ontworpen voor industriële omgevingen met veel grotere luchtstromen dan je in een woonhuis mag verwachten. Voor een ander project was een van onze adviseurs in gesprek met Jac. de Vries GESTA, om een type naverwarmer te ontwikkelen dat geschikt is voor de ventilatie-stromen in woonhuizen. Dat is gebeurd, en dit nieuwe type naverwarmer van GESTA is uiteindelijk in december 2017 bij ons geïnstalleerd. Ook de aansturing van de verwarming is veranderd. De naverwarmer wordt nu aan- en uitgeschakeld met een draadloze ruimtethermostaat die we in een zelfgekozen woonvertrek kunnen plaatsen. Dat geeft de mogelijkheid om uit te proberen in welke ruimte de thermostaat moet staan om de beste warmteverdeling in huis te geven. Want die warmteverdeling was nog wel een resterend punt van zorg. Op basis van de ervaringen in de voorgaande winters hielden we rekening met de mogelijkheid dat we toch ook nog een extra infrarood-radiator in het atelier zouden moeten plaatsen. De ervaringen tot nu (februari 2018) laten zien dat dat niet nodig is. De GESTA-naverwarmer presteert veel gelijkmatiger dan de oude, en de warmte verdeelt zich behoorlijk gelijkmatig over het atelier op de begane grond en de woonvertrekken op de eerste verdieping. En dat is eigenlijk wel een opluchting.

Aansturing ventilatie

Nu we toch met het regelen van de installatie bezig waren, hebben we ook in de keuken een regelkastje voor de ventilatie aan laten brengen die de ventilatie stuurt op basis van het CO2-niveau. Zo’n regelkastje met CO2-sensor hing al in het atelier, maar in de praktijk blijkt dat de keuken feitelijk de meest gebruikte woonruimte in huis is. Snel bleek ons dat dit een zinnige verbetering is: we zien regelmatig dat de ventilatie harder werkt dan voorheen en daarmee verbetert dan ook het binnenklimaat. Wellicht draagt dit tevens bij aan de verbeterde warmteverdeling in huis.

Reactie toevoegen