Kijk eens wat er gebeurt in de Orduynenstraat!

(15 mei 2014)

verbouwing-11.jpg

Het isoleren van de fundering maakt de vloerisolatie effectiever!

verbouwing-10.jpg

30 cm isolatie van de beganegrondvloer in de bestaande woning...

verbouwing-18.jpg

... en ook voor de vloer van de uitbouw (inclusief de fundering)

verbouwing-24.jpg

Nieuwe beganegrondvloer en fundering gestort.

P1070660.jpg

Nieuw dak met 40 cm steenwol. Het scharnierdak is een zelfdragende sporenkap. De dakkapel is zowel in de breedte als in de diepte vergroot om ruimte te scheppen voor de installaties en voor een tweede toilet op zolder.

P1070772.jpg

Zo'n grote dakkapel kan er al gauw wat lomp uitzien. Om tot een esthetisch verantwoord beeld te komen hebben we gekozen voor een zinken dak op het noorden, waarbij ook de dakkapel volledig met zink bekleed wordt. (De zuidzijde van het dak wordt een vlak vol zonnepanelen.)

P1070714.jpg

De uitbouw wordt uitgevoerd in houtskeletbouw, in een dag geplaatst.

P1070705.jpg

Passief-kozijnen en -buitendeuren met tripple glas.

P1070702.jpg

P1070701.jpg

P1070699.jpg

P1070778.jpg         P1070760.jpg

Voor de warmte-terugwinningsinstallatie worden ventilatiekanalen geinstalleerd. Dat kost wel een kast, en de gang en overloop krijgen daarvoor een verlaagd plafond.

P1070725.jpgP1070727.jpg

... maar het ventilatiesysteem werkt alleen naar behoren als de woning luchtdicht is. Daarvoor worden alle naden met speciale tape afgeplakt. Met een blowertest zal straks de luchtdichtheid van de woning getest worden.

P1070764.jpgP1070767.jpg

P1070769.jpg

Inmiddels is de aannemer bezig met het aanbrengen van 30 cm buitenisolatie. Deze isolatielaag krijgt straks een afwerking van stucwerk (en steenstrips bij de voorgevel).

Tot zover het beeldverhaal van vandaag! We gaan over naar de rubriek 'wat er aan vooraf ging' met vandaag aandacht voor de rol van coalitie Energie Nul73.

Rol van Energie Nul73 (2012-2014)

(Met opnieuw dank aan Yvonne Feuerhahn voor haar hulp bij deze geschiedschrijving)

Als deelnemer van Energie Nul73 hebben we bij de formele start in februari 2013 een intentieverklaring getekend dat we van plan waren om onze woning energieneutraal te maken. Energieneutraal zowel voor het verwarmen van de woning, als ook voor het elektriciteitsverbruik. Hier de definitie van Energie Nul73:

Een energieneutrale woning (of energie-0-woning) verbruikt (over een gemiddeld jaar gezien) evenveel energie als dat het zelf opwekt. Door een bouwkundige en installatietechnische optimalisering van de woning en een bewuster bewonersgedrag wordt het energieverbruik zoveel mogelijk beperkt. Het resterende energieverbruik wordt verkregen door eigen energieopwekking.

(Het verbruik van 1m³ aardgas kan worden gecompenseerd door het zelf opwekken van 9,72 kWh groene stroom.)

Al snel was ons duidelijk dat dit niet te bereiken was door ons dak helemaal vol te leggen met zonnepanelen – ook al is de ligging ideaal. En verder voelden we ons aangesproken door de zogenaamde ‘trias energetica’: eerst de energievraag minimaliseren, en daarna duurzaam opwekken wat je dan nog nodig hebt, en tenslotte kiezen voor zuinige apparatuur. Om echt naar nul te gaan, moesten wij flink gaan isoleren – dat was duidelijk.

In de coalitie van Energie Nul73 zitten ook bedrijven die weten dat ‘energieneutraal’ de toekomst is. Een van die bedrijven is Raak Energieadvies van Marcel Nooijen, die in 2010 voor ons al een EPA-berekining had gemaakt waaruit bleek dat onze woning een energielabel D had. Marcel is thermograaf en EPA adviseur met veel ervaring in de installaties. Hij is in het hele proces onze adviseur en sparringpartner geweest om tot een goede aanpak te komen. Hij heeft onze woning middels thermografie op lekken onderzocht. Ook lid van de coalitie is Michael Urlings van O3energie, en die een voorvechter is van 'passiefhuis-renovatie'. Toen de gemeente vroeg om een onderbouwing van onze aanpak met buitenschilisolatie, hebben Marcel en Michael samen met ons een rapport geschreven waarin een aantal varianten om tot energie-neutraal te komen, werden doorgerekend en beoordeeld op een aantal aspecten. (Dit rapport uit maart 2013 is te vinden op http://www.energienul73.nl/Bewoners/Woningen/199814.aspx?t=Orduynenstraat . Het thermografisch onderzoek en het opstellen van het rapport werden betaald door Energie Nul73.

Maar wij waren niet alleen deelnemer: Van begin af aan zat Marja in de werkgroep van Energie Nul73 en daarmee samen met andere bewoners en bedrijven aan het roer van het project. Zo hebben wij ook een bijdrage geleverd aan de relevantie van de bijeenkomsten, en de voortgang van een project dat op alle fronten aan het pionieren is: technisch, procesmatig en financieel.  Alle deelnemers kregen wel de kans om hun kennis op het gebied van energieneutraal renoveren te verruimen en er werk van te maken.

Pas echt spannend werd het toen er een Omgevingsvergunning aangevraagd moest worden voor de buitengevelisolatie: Enerzijds is de gemeente (afdeling milieu) de officiële projectleider van Energie Nul73 en anderzijds vond dezelfde gemeente (afdeling bouwen/welstand) in eerste instantie dat de plannen met de buitengevelisolatie zo niet kon. Omdat tot nu toe niemand zijn woning energieneutraal renoveerde, kwamen dit soort aanvragen nooit eerder de gemeente binnen en waren zij nu gedwongen om hierover voor het eerst na te denken. De coalitie Energie Nul73 was in deze fase erg belangrijk voor ons. Inhoudelijke bijeenkomsten zoals de nieuwjaarslezing van professor jan Rotmans en de ‘masterclass bouwkwaliteit’ sterkten ons in de overtuiging dat onze aanpak de juiste was en dat we het gevecht met de gemeente aan moesten gaan. Het feit dat diezelfde gemeente ook initiator was van Energie Nul73 hielp daarbij natuurlijk wel om in ’s-Hertogenbosch pilootprojecten als het onze mogelijk te maken. (zie hierover ook een van onze eerdere blogs.)

Toen de plannen geconcretiseerd moesten worden en het richting de uitvoering ging wilden wij graag een bij de coalitie aangesloten aannemer de kans geven om wat te leren met de renovatie van onze woning. Na gesprekken met 5 aannemers hebben we gekozen voor Roscobouw, een aannemer die zich committeerde aan onze wensen, die al een passiefhuis-cursus had gedaan en bereid was (veel) tijd te investeren in de goede voorbereiding van dit project in ruil voor ervaring met het energieneutraal renoveren van een bestaande woning. (Hierover meer in een volgende terugblik: Samenstelling Bouwteam.)

Want dat hadden wij ook geleerd tijdens een bijeenkomst van Energie Nul73: Het moet er niet alleen maar zitten, maar het moet ook werken! Pas als alle bij de verbouw betrokken partijen weten wat de ander doet en waarom dat zo belangrijk is voor het eindresultaat, krijg je echt de kwaliteit die een energieneutrale woning vereist.

Dit waren de belangrijkste leermomenten en -punten door deelname een EnergieNul73:

  • De gemeente is nog niet voorbereid op energieneutrale wensen van bewoners en er was behoorlijk wat druk nodig om medewerking af te dwingen. Het bestaan van de coalitie heeft ons daarbij geholpen.
  • Je moet momenteel echt nog pionieren om je bestaande woning energie-neutraal te maken.
  • Het moet er niet alleen maar zitten, het moet ook werken! Maak prestatieafspraken met uitvoerders.
  • Comfort is nog belangrijker dan een lage energierekening.
  • Je moet de zaak integraal aanpakken – niet: een beetje isolatie hier en een zonnepaneel daar.
  • Als je energieneutraal wilt renoveren kun je je spouwmuur liever niet isoleren – wij hebben de isolatie uiteindelijk weer moeten laten verwijderen. Ons oorspronkelijke idee om de spouwmuur te handhaven en daarbuiten te isoleren hebben we uiteindelijk laten varen wegens het risico van een ‘valse spouw’ wanneer de spouwisolatie niet perfect is aangebracht. Zo’n valse spouw zou de effectiviteit van het nieuwe isolatiepakket halveren.
  • Wij zijn niet eens de eerste energieneutrale woning in ’s-Hertogenbosch en er zullen ook nog veel volgen!

Reactie toevoegen